Het Landgoed Enghuizen en haar kastelen.

In Hummelo aan de Kasteellaan staat het huidige huis van de Graaf Van Rechteren Limpurg, het zogenaamde Tuinhuis. Voordat het woonhuis werd, vlak na de Tweede Wereld oorlog, was het een orangerie. De orangerie (of wintertuin) was een gebouw waar men gedurende de wintermaanden de kuipplanten onderbracht. Het is een van oorsprong Frans woord: oranger = sinaasappelboom. Een orangerie was eigenlijk bedoeld om te pronken met allerlei exotische planten uit verre streken en de koloniën. Het Tuinhuis ligt goed verscholen achter een rij bomen en struiken, dus veel foto’s zijn er niet van, deze heb ik gevonden op internet, ik heb zelf geen foto van het Tuinhuis.

Het Tuinhuis.
Het Tuinhuis van landgoed Enghuizen te Hummelo.

Defilé met de Hummelse Kermis.

Iedere jaar tijdens de Hummelse Kermis komen de inwoners even op het terrein van het Tuinhuis. Dit voor de uitreiking van de prijzen van het Vogelschieten en het ringsteken te paard. De Koning krijgt een geschenk, en de leden van de Kindercommissie, de groep die de Kermis organiseert, zitten op het bordes met iets te drinken. Op het grote gazon staan de ruiters met hun paarden en de schutters opgesteld. Ook de Bielemannen spelen een belangrijke rol.

Verwoesting tijdens de oorlog.

Op 24 maart 1945 werd het kasteel door de geallieerde troepen gebombardeerd. Op dat moment verbleven patiënten uit het Doetinchemse ziekenhuis in het kasteel. De geallieerden verkeerden in de veronderstelling dat de Duitse Wehrmacht hier gelegerd was, een kapitale fout. Na de oorlog is het kasteel niet herbouwd, behalve het bombardement dat de nodige schade heeft aangericht, is er ook brand uitgebroken. Dit door onvoorzichtigheid van in heet kasteel gelegerde Canadese militairen. De schade was groot. De restanten zijn in 1948 gesloopt.

Kasteel Enghuizen.
Het Kasteel Enghuizen voor de Tweede Wereld oorlog.

Een pentekening van het eerste kasteel Enghuizen.

Jan de Beijer heeft in 1743 een pentekening van het landhuis gemaakt.

Enghuizen, eerste landhuis
Pentekening door Jan de Beijer uit 1743 van het toenmalige kasteel Enghuizen.

Het kasteel had kwart-cirkelvormige vleugels, verder is er niet zo veel van bekend. In 1835 werd begonnen met de bouw van het kasteel wat in 1945 zo zwaar werd getroffen door een bombardement en later door brand.

Een Middeleeuws kasteel.

Kasteel Enghuizen in de Middeleeuwen.
Tekening van A. Rademaker van het kasteel Enghuizen in de middeleeuwen

Dit landhuis uit de Middeleeuwen stond waarschijnlijk op de plek waar nu het Jagershuis staat. Op een eiland, omgeven door een gracht.

Wandelen door de geschiedenis.

Tegelroute Hummelo.

Het zal iedereen wel eens zijn opgevallen: in de trottoirs en soms op paaltjes zitten platen met een afbeelding rondom het centrum van Hummelo. Soms gaat het om een gebouw, soms een straat. Wat al deze afbeeldingen met elkaar gemeen hebben is dat het allemaal geschiedenis is. Het zijn gebouwen die niet meer bestaan, of ingrijpend zijn gewijzigd, zoals ook een arrestantenlokaal. Van dit pand heb ik nog nooit gehoord. Geschiedenis van het dorp Hummelo dus. Het is een wandelroute met 18 afbeeldingen. De route voert de wandelaar door het centrum van het dorp. Op 4 juli 2020 zijn de eerste tegels van deze wandelroute door de geschiedenis geplaatst. Harold Pelgrom uit Hummelo heeft de afbeeldingen geselecteerd.

De route in Hummelo
De route in Hummelo.

Niet alleen in Hummelo…..

Behalve in Hummelo zijn er ook plannen om in Hengelo, Vorden, Zelhem en Steenderen een tegelroute re realiseren. In de toekomst zullen alle tegelroutes met elkaar worden verbonden via een fietsroute. Op deze manier kunnen de inwoners van Bronckhorst en de toeristen kennismaken met de lokale geschiedenis, een mooi initiatief.

Niet uniek.

Tijdens een vakantie hebben Joke en ik ook een soort geschiedenis pad gelopen, dit was volgens mijn herinneringen in Holten. Dit pad bestond uit tientallen paaltjes met een soort kubus erop die men kan draaien. Iedere zijde van de kubus vertelde een stukje geschiedenis. Het ging dan om de geschiedenis van de omgeving of geschiedenis van “de wereld”. Bij dit laatste kan men denken aan aardbevingen, oorlogen en dergelijke. Dit geschiedenis pad hebben wij niet helemaal gelopen, het was te lang en bevatte teveel paaltjes met informatie. Het initiatief voor de tegels in Bronckhorst is dus niet echt uniek, maar wel erg leuk! Ergens in de, nabije, toekomst zal ik een paar tegels nader beschrijven, tot die tijd zou ik zeggen: veel wandelplezier door de geschiedenis!

Zaken die voorbij gaan.

Omroep Gelderland; Mijn Dorp.

Gisterenavond was bij Omroep Gelderland de serie Mijn Dorp te zien. Het dorp dat in oude filmbeelden voorbij kwam was Hummelo. Met veel plezier heb ik zitten kijken. Wat is er toch veel veranderd! Veel bedrijven die in beeld kwamen bestaan heden ten dage al lang niet meer. Hummelo had drie bakkers, er is nog een bakker over, en er is een kruidenier over (supermarkt SPAR) . Veel bedrijven bestaan niet meer: schoenmaker Greven, de schilders Jolink en Maandag, de kwekerij van Tuender, slagerij Bolt, bloemisterij Rexwinkel, fietsenmaker Overbeek (heden te dage garagebedrijf). deze opsomming is wat mij te binnen schiet en is lang niet compleet.

Mijn vader en een tante in beeld.

Het is vreemd en mooi om mijn vader in de bakkerij aan de Zelhemseweg bezig te zien, twee jaar voor mijn geboorte. Vader was deeg aan het kneden met een machine. Op het moment van filmen was vader veertig jaar, best wel jong. Ruim eenentwintig jaar na de film komt hij te overlijden in de leeftijd van 61 jaar.

Behalve de bakkerij van vader was ook de kruidenierszaak van mijn oom en tante in beeld. Tante Bertha was op dat moment een klant aan het bedienen aan de toonbank. Oom Evert is niet gefilmd

Beide zaken zaten naast elkaar aan de Zelhemseweg, de winkel had huisnummer 11 en de bakkerij huisnummer 13. Mijn grootvader heeft in de jaren ’20 beide panden gekocht, waarvan de bakkerij toen maalderij was. Later is de maalderij verbouwd tot bakkerij en woonhuis waar ik ben opgegroeid.

Rust.

Het dorp Hummelo was in de jaren ’50 een rustig plattelands dorp. Alleen de Coöperatie was een druk bedrijf, regelmatig reden daar vrachtwagens af en aan om goederen te brengen en op te halen. In de film was goed te zien hoe het dorp in de laatste zestig jaar is gegroeid. Veel nieuwbouw, de wegen zijn verhard, maar er zijn gelukkig geen of in ieder geval weinig gefilmde panden gesloopt.

Wat is gebleven is de Gouden Karper. Deze zaak is al generaties lang in handen van de familie Remmelink en haar nazaten. Hier gaat de geschiedenis nog door. In de film is de karper te zien die onder de veranda hangt. Hij hangt er nog steeds. De Gouden Karper is in de volksmond bekent als “de Krent”. In de verre omgeving kent men deze zaak.

De Eendracht.

Muziekvereniging “de Eendracht” , in de laatste jaren opgegaan in muziekvereniging “Hummelo en Keppel” samen met “Olden-Keppel” , de muziekvereniging uit Hoog-Keppel, was ook te zien. Wat mij is opgevallen is het embleem op de pet van de muzikanten. Het is een schild met een kruis erin, het wapen van de familie Van Rechteren Limpurg, de bewoners van het Tuinhuis en de eigenaren van het uitgestrekte landgoed

Veel gezichten gezien.

In de film komt ook de lagere school voor met haar leerlingen. Je ziet veel kinderen voorbij komen. De meisjes lopen in rijen, de jongens zijn aan het bokspringen. Jammer genoeg werden de namen van deze kinderen niet genoemd. Op Facebook staat een melding dat medio maart of april deze film in haar geheel nogmaals te zien in, en dan inclusief zoveel mogelijk namen. Dat zou heel mooi zijn.